9 BÍ QUYẾT KHI GỌI VỐN VỚI SHARK TANK

Ngày 9 tháng 10 năm 2014, tôi được 1 đồng nghiệp là diễn giả/ chuyên gia phân tích tài chánh mời đến dựmột buổi các startup gọi vốn do shark Kevin Harrington- một shark triệu phú đầu tiên của Shark Tank Hoa kỳtổchức. Và sau đó là một buổi tiệc tối cùng với phần trình bày của shark Kevin dành cho các chuyên gia tài chánh tại Atlanta.

Một điểm đáng ghi nhớ là ngoài đời shark Kevin Harrington cực kỳ“nhỏcon” và với chiều cao rất khiêm tốn so với vóc dáng của một người Mỹtrung bình. Tuy nhiên anh luôn tỏa sáng trong một sựkiện rất nhiều người tên tuổi và thành công. Shark Kevin với nguồn năng lượng cực kỳmạnh mẽtừcái bắt tay, ánh mắt tựtin, ngôn ngữhình thểvà ngôn ngữanh tương tác. Tôi cảm kích anh vì anh tựlập từmột anh chàng bán hàng door-to-door, và tựthân xây dựng networth 450 triệu USD. 

Tôi xin chia sẻmột vài bí quyết từbài trình bày của shark Kevin (hình đính kèm), cùng với kinh nghiệm huấn luyện chuyên nghiệp của tôi ởHoa Kỳđểgiúp các bạn cân nhắc khi đi gọi vốn với Shark Tank hay bất kỳmột tổchức hay nhà đầu tưnào. 

1. Chọc ghẹo

Bắt đầu một bài gọi vốn bạn phải biết cách chọc kẹo, nhửmồi giống nhưcâu cá đểhấp dẫn được sựchú ý của những người khó tính, tinh khôn, giàu có và bận rộn. Dùng càng nhiều hình ảnh, demo, minh hoa càng sống động càng tốt. Bắt đầu bằng một tình huống khó khăn, một câu gây sốc, một thông tin gây sốc, một câu chuyện cá nhân ấn tượng thật ngắn, một demo khác thường…

2. Tạo giá trị

Bạn luôn nhớbạn đem đến giá trịgì, bạn giúp ích gì cho người tiêu dùng. Giải quyết một vấn đề, quan tâm, nỗi đau gì cho xã hội, cộng đồng? Và luôn nhớ: Hầu nhưkhông có một ý tưởng nào là độc nhất vô nhị, trừkhi bạn là một vĩnhân hay thiên tài sáng chếnào đó. Đa phần chúng ta mượn lại ý tưởng, thay đổi, cải thiện từmột ý tưởng sản phẩm dịch vụđã có. Vì thế, đừng quên thêm vào một giá trịnào, một điểm nổi trội, điểm nhấn nào đó mà đối thủcạnh tranh không có. Ví dụ: Phone Oppo nhấn mạnh vào chức năng selfie. 

3. Hãy chơi nhé!

Hãy chạm vào sợi vải này!
Hãy thửmiếng kẹo socola này!
Hãy mặc cái áo phao này vào!
Hãy thoa kem này vào môi!
Hãy click và lắng nghe một đoạn nhạc trong app này!
Hãy chơi trò chơi này!

Bài gọi vốn của bạn sẽtrởnên rất mạnh mẽvà tạo cảm giác hào hứng, tạo cảm giác thật khi các nhà đầu tưđược dịp cầm, nắm, va chạm, thử. Ngay khi bạn bán một sản phẩm hay dịch vụvô hình, bạn vẫn nên tìm cách cho nhà đầu tưtrải nghiệm bằng cách đặt câu hỏi tương tác, chơi một trò chơi hay một simulation thật ngắn nào đó.

4. Kịch tính người anh hùng

Não rất thích câu chuyện! Tất cảchúng ta đều thích nghe một câu chuyện. Câu chuyện khơi gởi trí tưởng tượng và khơi gợi nhiều cảm xúc. Cuộc đời này chẳng khác nào một bộphim hay một sân khấu. Điều khác nhau là đối với một bài gọi vốn thì bạn nên có một câu chuyện sống động nhưng chỉgói gọn trong khoảng 90 giây mà thôi. Trong tiếng Anh tôi gọi là kỹthuật the Hero’s Journey- sáng tạo bởi học giảJoseph Campbell . Kĩthuật sửdụng nhưsau:

• Bước một: Vì lý do, bức xúc, nỗi niềm, khao khát… nào đó nhân vật chính dấn thân vào một con đường “nguy hiểm nhiều rủi ro” đó là khởi nghiệp

• Bước hai: Nhân vật chính gặp nhiều thửthách khó khăn, cản trở, nguy hiểm, khủng hoảng đểhoàn thành sứmệnh của mình. Tức là gặp rất nhiều khó khăn đểthực hiện và thúc đẩy “scale” mô hình khởi nghiệp của mình.

• Bước ba: Nhân vật chính trởthành người anh hùng vì vượt qua được những khó khăn đột phá và đang trên đường đến thành công.

5. Cảm nhận, bằng chứng xã hội

Nếu có được cảm nhận của những người đã dùng đã tương tác với bạn thì rất tuyệt vời. Nếu tựkhen sản phẩm dịch vụcủa mình mà không có bằng chứng thì sẽrất trống rỗng phô trương. Bạn có thểdùng những người cảm nhận nhưsau:
Người đã dùng sản phẩm dịch vụcủa bạn.
Chuyên gia trong ngành nghềnhận định vềsản phẩm của bạn.
Những người có ảnh hưởng viết chia sẻmột cách công tâm vềsản phẩm dịch vụcủa bạn.
Người nổi tiếng nào đã dùng sản phẩm của bạn.
KOL ( key opinion leader), KI (key influencer): những người có tầm ảnh hưởng cảm nhận vềsản phẩm dịch vụcủa bạn.
Những dữliệu, con số, bằng chứng khoa học hỗtrợý tưởng của bạn.

6. Đối thủbạn là ai?

Nhà đầu tưhay các shark sẽmuốn bạn rất tựtin, rành mạch vềnhững thông tin nhưsau:

Chi tiết ngọn ngành vềsản phẩm dịch vụcủa mình
Cảnh vật hay ngành nghềcụthể
Phân khúc thịtrường bao gồm kích cỡ, dân số, nhân khẩu học
Tình hình của đối thủcạnh tranh
Bạn càng có nhiều con sốdữliệu thống kê, tính toán chặt chẽthì bài gọi vốn của bạn càng có nhiều uy tín, đáng tin cậy và dễthuyết phục. Bạn phải nhớnhững con sốđó nằm lòng và vô cùng tựtin với những thông tin này. Khi nhà đầu tưhay shark hỏi, bạn có thểbật ra ngay câu trảlời không cần suy nghĩ, không cần tính toán nữa. Đây cũng có thểđược gọi là due diligence. Nếu bạn đã làm tốt điều này, nhà đầu tưsẽấn tượng và biết ơn bạn.

7. Đồng đội của bạn là ai?

Đồng đội của bạn sẽgiúp cho bạn phát triển doanh nghiệp của mình. Đồng đội gồm những chuyên gia trong các lĩnh vực, chuyên môn của họ. Khi gọi vốn bạn cũng nên có những thông tin lý tưởng nhưsau:
Hồi đồng quản trị, giám đốc, tưvấn, kếtoán, chuyên gia marketing, đội ngũbán hàng…
Chương trình hành động và biến ứng với sựcốnếu tình hình không tốt đẹp, hoặc tình hình rất tốt đẹp.

8. Lý do gọi vốn

Nếu bạn không rõ ràng lý do vì sao bạn cần tiền, dùng tiền của nhà đầu tưlàm gì, và dùng nhưthếnào, thì rất khó cho họquyết định bỏvốn vào. Bạn nên cân nhắc những câu hỏi sau:
Bạn sẽdùng tiền nhưthếnào?
Vì sao bạn phải đi gọi vốn?
Có phải bạn muốn phát triển mởrộng hệthống?
Có phải bạn muốn đầu tưvào hàng inventory?
Dùng tiền đểthuê thêm người trong công việc?
Dùng tiền đểmua thêm máy móc vận hành?
Bạn nên cho nhà đầu tưbiết sốtiền của họsẽđược sửdụng một cách khôn ngoan. Và kếhoạch bạn sẽtrảlại, hồi vốn cho họmột cách cụthể.

9. Kếhoạch tiếp thị

Làm sao mọi người có thểbiết đến sản phẩm và dịch vụcủa bạn trên thịtrường?
Làm sao bạn có thểtạo hiệu ứng lan tỏa?
Kếhoạch phân phối sản phẩm hay dịch vụnhưthếnào trên thịtrường?

Trong giai đoạn này bạn phải thật tựtin và hãy xóa hết tất cảnhững nghi ngờnhà đầu tưcó trong đầu họ. Lúc này bạn nên nắm bắt cơhội và gọi vốn.

À, với tâm thếvà lòng tựtin rằng sản phẩm dịch vụcủa bạn có tiềm năng thay đổi thếgiới này!!!

Hãy nhớ: Luôn thểhiện sựđáng tin cậy, dễtương tác, sựcuốn hút, sống động, đầy tựtin, mạnh mẽ, dí dỏm, và truyền cảm hứng cho nhà đầu tư